تو همى سوزى ضعيفان را كه هين جامه بكن * تو همى سوزى يتيمان را كه هان آقچه « 1 » بيار وجه مخمورى « 2 » تو ، از بورياى مسجدست * وز مسلمانى خويش آنگه نگردى شرمسار اطلس « 3 » معلم خَرى از ريسمان بيوه‌زن * وانگهى نايد ترا از خواجگى خويش عار خويشتن در صورت سگ بازيابى آن زمان * گز سر تو بركشد مرگ اين لباس مستعار جمال الدين اصفهانى اكنون كه تا حدى با اوضاع اجتماعى و اقتصادى اين دوران آشنا شديم نظرى به آثار ادبى و تاريخى مىافكنيم : قابوسنامه يكى از شاهكارهاى نثر روان پارسى است قابوسنامه كتابى است پندآموز ، مشتمل بر چهل و چهار باب كه نويسندهء آن عنصر المعالى كيكاووس ابن اسكندر بن ، قابوس بن وشمگير بن زيار ، و تأليف آن به سال 475 ق صورت گرفته است ، مؤلف سعى كرده است ، در هر باب مطلبى مفيد و سودمند ، به فرزند خود بياموزد . تا در دوران حيات « خودكام نباشد » و از « ناشايست پرهيز كند و چنان زندگى نمايد كه شايسته اصل پاك اوست . » براساس اين آرزو و انديشه به تأليف اين اثر سودمند همت گماشته و عموم هموطنان و فارسىزبانان را از ثمرات و نتايج آن بهره‌مند كرده است . در اين كتاب يا اندرزنامه در پيرامون مسائل گوناگون اجتماعى و اقتصادى چون : آداب معاشرت ، راه‌ورسم زندگى ، حق پدر و مادر ، جمع مال و رعايت صرفه‌جويى ، در خفتن و آسودن ، در جوانمردى و طريق اهل تصوف ، در آيين پادشاهى و سپهسالارى ، در

--> ( 1 ) . زروسيم مسكوك ( 2 ) . ميگسارى ( 3 ) . پارچه ابريشمى ، پرنيان